Indien u dit bericht niet kan lezen, klik hier voor een online versie

Vertrouwen, versterken, vereenvoudigen
Aanpassingen aan de jeugdhulp op korte termijn

Vlaanderen is jeugdhulp
Huisstijlelement, schuine lijnen

Jeugdhulp in Vlaanderen

De jeugdhulp in Vlaanderen is met de start van de integrale jeugdhulp grondig hertekend. Dat een dergelijke ingrijpende gebeurtenis niet zonder slag of stoot gebeurt en dat er continue evaluatie en bijsturing nodig zijn, is niet onverwacht. We luisteren naar ervaringen, we capteren signalen. Met deze nieuwsbrief willen we met jullie delen dat we er ook samen naar handelen. We behouden de principes en doelstellingen van de integrale jeugdhulp maar we vereenvoudigen, versterken en verduidelijken de jeugdhulp; een jeugdhulp die kinderen en jongeren de hulp geeft die ze nodig hebben …

Sommige vragen kunnen vlug worden beantwoord, sommige aanpassingen vragen meer tijd. We informeren jullie met deze nieuwsbrief over de acties op korte termijn.


De jeugdhulp is een gedeelde verantwoordelijkheid overheen sectoren, zowel van het werkveld als de overheid. We responsabiliseren hulpverleners verder en geven hen ook de mogelijkheid om die verantwoordelijkheid op te nemen. De jeugdhulp staat in het teken van vertrouwen. Net zoals we willen dat kinderen, jongeren en hun ouders de jeugdhulp vertrouwen, geven we het vertrouwen aan het werkveld. We gaan voor een minder controlerende en een meer ondersteunende overheid.

  • Enkel wanneer we spreken op maat van het kind, de jongere en hun ouders kan echt vertrouwen in de jeugdhulp er zijn. We passen de brieven aan cliënten aan zodat deze voor hen begrijpelijk zijn. Brieven verzonden vanuit ondersteuningscentra jeugdzorg en sociale diensten voor gerechtelijke jeugdhulpverlening (uitnodigingen, beslissingen, afsluiten dossier) zullen vanaf 1 januari 2016 aangepast zijn. De brieven vanuit de intersectorale toegangspoort (indicatiestellingsverslagen en jeugdhulpbeslissingen) zullen bij de nieuwe release van INSISTO, februari 2016, aangepast zijn.
  • Door vormingen te organiseren, ondersteunen we de hulpverleners in deze verregaande responsabilisering.
  • We vereenvoudigen de processen en procedures. Vanaf januari 2016 krijgen A-documenten ingevuld door een multidisciplinair team een versnelde en vereenvoudigde behandeling.

We versterken de jeugdhulp.
We geven de cliëntenvertegenwoordiging bestaanszekerheid door structurele verankering vanaf januari 2016.

We blijven ook investeren in de jeugdhulp. In eerste instantie met bijzondere aandacht voor jonge kinderen, voor kinderen en jongeren met een complexe en meervoudige problematiek, voor kinderen, jongeren en gezinnen in crisissituaties en voor jongeren in gesloten opvang.

  • Jonge kinderen. Het mobiel aanbod voor jonge kinderen in situaties van verontrusting en voor wie uithuisplaatsing dreigt, wordt in intersectoraal verband versterkt vanaf 1 januari 2016 met 60 modules. De aanvragen voor contextbegeleiding moeten, vanuit samenwerking tussen Jongerenwelzijn, centra voor kinderzorg en gezinsondersteuning, aantonen dat ook met gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg wordt samengewerkt op zowel casus- als op structureel niveau.
  • Complexe hulpvragen. Er worden drie intersectorale samenwerkingsverbanden opgericht voor jongeren met een zeer complexe hulpvraag en een handicap. Het samenwerkingsverband neemt engagementen op voor een aantal jongeren met dat profiel en krijgt daarvoor van de Vlaamse overheid een kwaliteitslabel. Het samenwerkingsverband bestaat uit partners met expertise uit de sectoren geestelijke gezondheidszorg (met inbegrip van verslavingszorg), personen met een handicap en Jongerenwelzijn, om te kunnen instaan voor een geïndividualiseerd hulpaanbod voor deze doelgroep. Ze krijgen hiervoor per jongere max. 75.000 euro per jaar, gedurende maximaal 7 jaar, bovenop de regulier ingezette hulpverlening. Dit intersectoraal hulpprogramma is afgestemd met het programma langdurige zorg binnen het nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren. Dit gaat zo snel mogelijk in werking, en uiterlijk eind februari 2016.
  • Crisisjeugdhulp. De verschillende functies binnen de hulpprogramma’s worden versterkt naargelang de noden. De crisismeldpunten werden in 2015 versterkt met 9 VTE. Er werd een uitbreiding gerealiseerd voor 40 extra begeleidingen Crisishulp aan Huis. De opstart is voorzien tussen 1 september 2015 en 1 januari 2016. In overleg met sectorale administraties wordt regionaal in overleg gegaan met jeugdhulpaanbieders in functie van de versterking van de hulpprogramma’s (vooral verblijf).
  • Uitstroom gesloten opvang. We investeren in initiatieven die gericht zijn op het versnellen van de uitstroom uit de gemeenschapsinstellingen. We beogen het mobiele aanbod van Jongerenwelzijn te versterken met 30 modules contextbegeleiding kortdurend intensief.
  • Gesloten opvang. We breiden de capaciteit van de gemeenschapsinstellingen uit: op 1 oktober negen jongens in gemeenschapsinstelling De Zande campus Wingene, op 14 oktober tien plaatsen meisjes in een time-outleefgroep in gemeenschapsinstelling De Zande campus Ruiselede. Midden 2016 wordt de gemeenschapsinstelling De Zande verder uitgebreid met twee leefgroepen.

Wat ook het onderwerp is, vormingen, studiedagen, congressen en sensibiliseringsacties ondersteunen hulpverleners en versterken bijgevolg de jeugdhulp.

  • Het congres van de Huizen van het Kind op 10 december 2015,
  • Het congres verslavingszorg op 30 oktober 2015,
  • Twee tweedaagse vormingen door het Familieplatform Geestelijke Gezondheid rond preventie en vroegdetectie bij kinderen van ouders met een psychisch probleem of afhankelijkheidsprobleem,
  • Vorming door Steunpunt Jeugdhulp inzake verontrusting via casustafels in elke regio.
  • Vlaams infomoment voor de MDT’s in de jeugdhulp op 16 november 2015,
  • Studiedag Diagnostiek in Perspectief door het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek op 11 december 2015.

We vereenvoudigen de jeugdhulp.

  • Zoals reeds aangegeven worden de brieven aan cliënten aangepast in begrijpelijke taal.
  • We maken cliëntoverleg en bemiddeling in oktober bekend via een filmpje en de website mijn.jeugdhulp.be en we vereenvoudigen in één beweging de aanvraag voor cliënten. We verduidelijken de rol van de vertrouwenspersoon.
  • We vereenvoudigen het A-document: bij de nieuwe release van INSISTO, dus vanaf februari 2016, worden verschillende luiken samengevoegd zodat de informatie gebundeld kan weergegeven worden, wordt het aantal verplichte tekstvelden verminderd, en wordt de afdruk van het A-document geoptimaliseerd naar een korter en meer leesbaar document.
  • Meerdere hulpverleners kunnen zelf een A-document in de ontwerpfase invullen, op voorwaarde dat de cliënt hiermee akkoord gaat. Dit is al mogelijk voor multidisciplinaire teams, voor anderen vanaf februari 2016.
  • De toegang tot INSISTO wordt uitgebreid voor andere mogelijke aanmelders. Kinder- en jeugdpsychiatrische diensten, algemene en psychiatrische ziekenhuizen, diensten voor herstelrechtelijke en constructieve afhandelingen, adoptiediensten en revalidatiecentra kunnen tegen februari 2016 aanmelden via INSISTO. Individuele artsen en vroedvrouwen zitten in een latere beweging.
  • We vereenvoudigen ook de processen en procedures van de intersectorale toegangspoort: vanaf eind oktober (er volgt binnenkort een bericht hierover) hanteren we voor onveranderlijke handicaps een standaardtermijn van 21 jaar, vanaf januari gebruiken we in de indicatiestelling enkel nog een leeftijdsgrens. Enkel voor een paar uitzonderlijke typemodules bepalen we een vaste duur.
  • Versnelde en vereenvoudigde behandeling van dossiers aangeleverd door multidisciplinaire teams. A-documenten ingediend door MDT’s worden als consensusdossiers behandeld waardoor er enkel nog een formele check is van een aantal gegevens en de voorgestelde indicatiestelling in het A-document. Hierdoor zal het dossier sneller naar de fase van de jeugdhulpregie overgaan, tenzij er nog een probleem is en het A-document nog aangevuld of verbeterd moet worden door de contactpersoon-aanmelder. Zowel A-documenten van de erkende MDT als A-documenten van de diensten die van rechtswege MDT zijn (gemandateerde voorzieningen) worden als consensusdossier behandeld. Het ministerieel besluit met betrekking tot het nieuwe erkenningskader voor de multidisciplinaire teams is goedgekeurd op 7 oktober 2015 en gaat in werking op 1 januari 2016. Daaruit vloeit ook een hogere vergoeding van de erkende MDT’s uit voort.

Deze korte-termijnacties geven een eerste antwoord op de resolutie betreffende de integrale jeugdhulp van het Vlaams Parlement (8 juli 2015). Deze resolutie blijft uiteraard de leidraad voor het beleid dat we verder uitzetten, maar ook de signalen die we van het werkveld ontvingen (IROJ-rapport) en de door het werkveld geformuleerde vragen in de remediëringswerkgroep, geven we een plaats. Deze drie bronnen, aangevuld met het door de Vlaamse Regering goedgekeurde actieplan jeugdhulp (6 februari 2015), zullen de richting van de jeugdhulp bepalen. Wij zullen jullie daar geregeld over informeren.

Vlaamse overheid

Dit bericht informeert u over de ontwikkelingen binnen de integrale jeugdhulp, met inbreng van alle betrokken sectoren. In- en uitschrijven kan via e-mail aan communicatie@jongerenwelzijn.be