Rechten van de ouder

De rechten van de minderjarige in de jeugdhulp staan beschreven in het decreet rechtspositie van de minderjarige in de jeugdhulp. Ook het decreet Integrale jeugdhulp vermeldt een aantal rechten van minderjarigen én ouders. Meer weten? Lees de brochure.

Ook de ouder van een kind of jongere in de jeugdhulp heeft bepaalde rechten. Het Internationaal Kinderrechtenverdrag erkent onder meer een recht op opvoedingsondersteuning voor ouders. Zij zijn de hoofdverantwoordelijken voor de opvoeding van hun kinderen en de overheid moet hen daarin ondersteunen.

Meer weten over opvoedingsondersteuning?

Neem een kijkje op www.expoo.be.

Rechten van de ouder in de jeugdhulp

Informatie en inspraak

Je hebt recht op begrijpelijke informatie. Je kan dus steeds uitleg vragen over:

  • de jeugdhulp die jouw kind krijgt;
  • de verschillende mogelijkheden die er zijn;
  • wat van jou wordt verwacht.
  • Je blijft betrokken bij alle stappen in de hulpverlening.
Niet één iemand beslist over de hulpverlening en voert die uit, maar alle betrokkenen samen: jij, je kind, andere gezinsleden, de hulpverlener of consulent, de jeugdrechter en eventuele andere personen of diensten. Daarbij mag iedereen steeds zijn mening geven.

Instemmen en weigeren

Voor de meeste vormen van vrijwillige jeugdhulp is jouw toestemming nodig.

Is jouw kind 12 jaar of ouder, dan is ook zijn akkoord vereist. Is hij jonger dan 12 jaar? Dan wordt altijd geprobeerd zijn akkoord te krijgen, maar het is niet verplicht. Daarbij wordt bekeken in hoeverre een kind ‘bekwaam’ is, en dus zelf al kan inschatten wat goed is voor hem en beseft wat de gevolgen van zijn beslissingen kunnen zijn.

Zowel jij als je kind hebben het recht om te weigeren.

Vindt de hulpverlener dat hulp toch noodzakelijk is nadat je geweigerd hebt? Dan kan hij de stap zetten naar een gemandateerde voorziening.

Privacy en persoonlijke levenssfeer

Een hulpverlener of consulent moet steeds rekening houden met jouw cultuur, socio-economische situatie en eventuele handicap. Ook moet hij jouw politieke, ideologische, godsdienstige … overtuigingen en seksuele geaardheid respecteren.

Klachtrecht

Heb je een klacht over de jeugdhulp, een hulpverlener of consulent? Dan kan je de teamverantwoordelijke van de consulent of de directie van de voorziening contacteren. Deze zoekt dan de best passende oplossing.

Maar soms kan je ook daar niet terecht met je klachten. Dan is er JO-lijn, de luisterlijn van Jongerenwelzijn voor informatie, advies en klachten.

Inzage

Als ouder heb je het recht om bepaalde gegevens in het jeugdhulpdossier van je kind in te kijken, vooral jouw eigen gegevens. Hierbij gaat het over dossiers bij:

Bepaalde informatie over jouw kind valt evenwel niet onder jouw inzagerecht als ouder. Je kan dus niet altijd alles inkijken. Dat geldt bijvoorbeeld voor stukken die deel uitmaken van het gerechtelijk onderzoek.

Bijstand

Bij het inzien van het dossier van je kind bij:

mag je steeds een bijstandspersoon meebrengen. Dat is iemand die je kent, die je steunt en die je vertrouwt. Deze bijstandspersoon moet gebonden zijn door het beroepsgeheim, bv. een hulpverlener, een arts …

Sommige hulpverleners staan ook toe dat je een steunfiguur (bijvoorbeeld een vriend, een familielid …) meebrengt bij gesprekken en overlegmomenten, maar dat is geen recht. De hulpverlener kan het dus weigeren.

Hulp is vertrouwelijk

De zaken die je vertelt, zijn vertrouwelijk. De consulent en hulpverlener gaan er omzichtig mee om. Ook andere gegevens over jou, jouw kind en jouw gezin die ter sprake komen, worden heel discreet behandeld. Consulenten en hulpverleners zijn namelijk gebonden door het beroepsgeheim.

Regelmatig opvolgen

Minstens om de zes maanden is er een gesprek met de consulent over de hulpverlening. Ook jij hebt recht op inspraak bij die evaluatie.

Plichten van de ouder in de jeugdhulp

Een ouder heeft ook plichten:

Deelname

Als ouder moet je – net als je kind – deelnemen aan de hulpverlening. Minstens om de zes maanden wordt de geboden hulp besproken. Zowel jij als je kind worden bij dit gesprek betrokken.

Bijdrage in de onderhoudskosten

Als ouder kan je verplicht worden een bijdrage te leveren in de kosten van de plaatsing van je kind.

Zo gaat automatisch twee derde van de kinderbijslag voor het geplaatste kind naar de Vlaamse overheid. Dat geld dient om een deel van de kosten van de plaatsing te betalen.

Bij een pleegplaatsing gaat de kinderbijslag volledig naar het pleeggezin.

Meer weten over kinderrechten?

Jeugdrecht:
Op Jeugdrecht.be vind je praktische en relevante informatie over jeugdrecht. Er zijn meer dan 200 artikels over jeugdrecht te vinden, elk vertrekkend vanuit een praktijksituatie.

Ben je leerkracht en wil je iets doen rond kinderrechten?

Je vindt heel wat educatief materiaal en inspiratie op onderstaande websites:

Lesmap ‘Filosoferen over kinderrechten’: http://www.kinderrechten.be/sites/kom/files/bestanden/lesmap_filosoferen_over_kinderrechten.pdf

Bord vol kinderrechten: een digitaal interactief leerplatform van Unicef België op https://www.unicef.be/nl/leerkrachten/bordvolkinderrechten/

Generatie K (Ketnet): https://www.ketnet.be/ketnet-voor-ouders/generatie-k/lessenpakket