Vlaams detentiecentrum De Wijngaard

Het Vlaams detentiecentrum De Wijngaard in Tongeren telt 34 cellen, verdeeld over twee secties in één vleugel. Het heeft een totale capaciteit van 40 plaatsen, verdeeld als volgt

  • 25 gedetineerden in sectie 2. De jongeren zijn veroordeeld tot korte straffen, verblijven illegaal in het land en worden teruggezonden naar hun land van herkomst. Een federaal team voert de detentie uit, zowel administratief als op vlak van veiligheid.
  • 15 uithanden gegeven jongeren in sectie 1. Een Vlaams team – behorend tot Jongerenwelzijn - voert de detentie uit, zowel op administratief vlak als wat betreft hulp- en dienstverlening, begeleiding en veiligheid.

Deze twee groepen blijven strikt gescheiden van elkaar.

Verblijf

Het regime voorziet twee wandelingen per dag en er is dagelijks bezoek mogelijk.

Historiek

Vanaf 1 januari 1844 wordt de gevangenis in Tongeren, de eerste cellulaire gevangenis in België, gebruikt voor mannelijke gedetineerden. Midden twintigste eeuw worden er een tijd lang ook vrouwelijke gedetineerden ondergebracht.

De instelling sluit op 2 april 2005; 70 gedetineerden verhuizen naar de nieuwe gevangenis van Hasselt. Na de sluiting vinden er de opnames plaats voor de film ‘De Hel van Tanger’. In april 2006 krijgt het Gallo-Romeins museum er onderdak. Twee jaar lang kunnen meer dan 200.000 bezoekers ‘over de muur’ kijken, tot het museum in november 2008 de deuren sluit.

Eind 2008 wordt de infrastructuur opnieuw gebruikt, als oplossing voor het tekort aan opvangmogelijkheden voor minderjarige delinquenten. Dit kadert binnen de wet op de jeugdbescherming, en beantwoordt aan de nood van een apart federaal centrum voor de opsluiting van uit handen gegeven jongeren. Renovatiewerken gaan van start en het detentiecentrum in Tongeren is operationeel vanaf 20 november 2009.

Activiteiten

De uithanden gegeven jongeren hebben een aanbod van pedagogische, onderwijs-, ontspannings- en sportactiviteiten.

De nadruk ligt op:

  • re-integratie in de maatschappij;
  • stimuleren van zelfstandigheid en verantwoordelijkheid;
  • het verder ontwikkelen van cognitieve en sociale vaardigheden;
  • verankering in toekomstig opvang- en leefmilieu.
Meerderjarigen kunnen vrijwillig deelnemen, minderjarigen hebben deelnameplicht.

Voor de uithanden gegeven minderjarigen is er een specifiek onderwijsaanbod dat tegemoet komt aan de leerplicht. Jongerenwelzijn stelt hiervoor twee leerkrachten ter beschikking. Daarnaast biedt het Centrum voor Volwassenenonderwijs een beroepsopleiding elektriciteit aan in de inrichting zelf.

Cultuur en ontspanning

Het detentiecentrum heeft een eigen bibliotheek met boeken, dvd’s, cd’s, strips en magazines. Gedetineerden kunnen vier keer per week fitnessen en twee keer per week deelnemen aan een sportactiviteit onder toezicht van een leerkracht.

Er worden ook culturele activiteiten georganiseerd met externe partners, zoals Villa Basta, Argos, CAD, Katarsis, huis van de Mens, CMGJ, Gigos …

Tewerkstelling

De uithanden gegeven jongeren volgen halftijds vormende activiteiten en zijn halftijds tewerkgesteld in onder meer de keuken, wasserij en onderhoudsdiensten.

Met het oog op tewerkstelling stelt de VDAB een detentieconsulent ter beschikking. Deze begeleidt de jongeren naar de arbeidsmarkt aan het einde van hun verblijf.

Bezoek

Dag Tijdstip
Dagelijks 16u30–18u00

Gezondheid

Dagelijks is er iemand van de medische dienst (verpleging en arts) aanwezig.

Voor psychotherapeutische interventies wordt samengewerkt met een therapeut van de VGGZ (Vereniging Geestelijke Gezondheidszorg) Hasselt.

Welzijn

Er zijn ondersteunende en individuele gesprekken mogelijk met de psychosociale dienst (maatschappelijk werker en psycholoog) en met een trajectbegeleider van het justitieel welzijnswerk.

Zodra de jongere in aanmerking komt voor een alternatieve strafuitvoering, kan hij – samen met de psychosociale dienst of justitieel welzijnswerk - een reclasseringsplan uitbouwen.

Het Vlaams team biedt ook sociale groepsvormingen aan. Verder is er een structurele samenwerking met het CMGJ (Centrum voor Maatschappelijke Gelijkheid en Jeugdwelzijn) voor het aanleren van sociale vaardigheden.

Herstel

Op het vlak van herstel werkt de psychosociale dienst samen met externe, herstelgerichte diensten.

Deze bieden activiteiten aan zoals:

  • herstel vanuit de cel;
  • Anders Bekeken;
  • tewerkstelling via het herstelfonds en vzw Moderator.

Uithandengeving

De jeugdrechter kan een minderjarige enkel uit handen geven wanneer het gaat over een jongere die 16 of 17 jaar was op het moment van de feiten en wanneer hij oordeelt dat de bestaande maatregelen binnen de jeugdbijstand niet meer kunnen helpen. De jongere is dus niet meer “heropvoedbaar”. De jeugdrechter beoordeelt de situatie steeds in functie van de persoonlijkheid van de minderjarige, zijn omgeving en de maturiteit van de minderjarige.

De jeugdrechter kan maar beslissen tot uithandengeving als er eerder een maatregel of een herstelgericht aanbod is opgelegd of als er heel zware feiten zijn gepleegd (wet van 8 april 1965 betreffende de jeugdbescherming, art. 57bis).

Uithandengeving is een uitzonderlijke maatregel. Er wordt gepoogd om minderjarigen die feiten pleegden, zoveel mogelijk te helpen binnen de mogelijkheden van de jeugdbijstand.

Contact en bereikbaarheid

Adres
Wijngaardstraat 65 3700 Tongeren
Telefoon
012 25 91 11
Fax
012 25 91 00
Luc Van CraenenbroeckDirecteur begeleiding
Ligging van het Vlaams detentiecentrum De Wijngaard in Tongeren
Routebeschrijving via Google Maps