Jongerenwelzijn - professionelen (Homepage)

Publieke site Jongerenwelzijn

Crisisjeugdhulp

Soms loopt alles plots mis. Wie in een crisis belandt, geraakt overstuur, in de war, in paniek, in shock… Dan is er meestal dringend nood aan hulp. Hulpverleners zijn er op voorbereid om samen met de betrokkenen zo snel mogelijk een goede oplossing te zoeken. Zo’n crisis is vaak ook een aanknopingspunt voor verdere begeleiding en verandering. In dergelijke situaties moet altijd naar een oplossing gezocht worden, zodat de zaken niet erger worden dan ze al zijn.

De meeste crisissituaties worden opgevangen in de dagelijkse werking van hulporganisaties. Maar soms lukt het niet, is de hulpverlener ten einde raad of is er meer nodig dan wat hij kan bieden. Voor situaties waarin de reguliere hulp geen antwoord biedt, is er een programma crisisjeugdhulp.

De werkingsprocessen crisisjeugdhulp lichten de werkingsprocessen in de crisisnetwerk en het crisismeldpunt toe. Daarbij wordt het perspectief van het meldpunt ingenomen wanneer het meldpunt de actor is. De toegelichte concepten steunen op de werkmap Integrale Jeugdhulp en verschillende nota’s met afspraken en richtlijnen die nadien zijn opgesteld. De tekst wil al deze bronnen bundelen en het brondocument vormen voor ieder die wil weten hoe crisisjeugdhulp in Vlaanderen werkt. Dit is vooral bedoeld als naslagdocument om bij discussie of vragen rond de geldende afspraken te raadplegen. Het document zal aangepast worden wanneer bijkomende afspraken worden gemaakt of bestaande afspraken worden gewijzigd.

Programma crisisjeugdhulp

Het hulpprogramma crisishulp bestaat uit het gecoördineerd inzetten van de volgende opdrachten:

  • centraal permanent crisismeldpunt, georganiseerd per regio;
  • ambulante en/of mobiele crisisinterventie;
  • ambulante en/of mobiele crisisbegeleiding;
  • crisisopvang.

Ook kan het meldpunt telefonisch consult aanbieden.

Procesverloop

schematische voorstelling van het procesverloop crisijeugdhulp

Registratiesysteem crisisjeugdhulp

Voorzieningen kunnen hun engagement om crisishulp aan te bieden, opnemen in de databank IJH. Deze bevat de registratie voor de netwerken crisisjeugdhulp. Hiervoor is ook een online handleiding beschikbaar.

Belangrijk!

Om toegang te hebben tot deze databank, moet men over een account beschikken. Dat is enkel te bekomen door een hulpverlener die vanuit zijn organisatie gemachtigd is om in deze databank te werken en voor wie een account is aangevraagd.

Meer weten?

Neem contact op met Nele Wynants, stafmedewerker van de afdeling Continuïteit en toegang.

Aanmelden

Als een hulpverlener, magistraat of dienstverlener een crisissituatie wil aanmelden of meer informatie wenst in de omgang met een crisissituatie, kan hij telefonisch terecht bij de regionale crisismeldpunten.

Daarbij gelden een aantal belangrijke spelregels:

  • de aanmelder is een erg belangrijke partner voor het crisisnetwerk: er wordt gevraagd dat hij mee aanwezig blijft en mee naar oplossingen zoekt (steeds binnen de grenzen van de eigen werkopdracht);
  • de aanmelder informeert de kinderen en jongeren, ouders en/of opvoedingsverantwoordelijken over de aard van de crisishulp;
  • het crisisnetwerk kan enkel ingeschakeld worden indien het cliëntsysteem bereid is om in gesprek te gaan;
  • jongeren die reeds in een residentiële setting verblijven, kunnen geen beroep doen op het crisisnetwerk.

Rechtstreekse aanmelding

Een aanmelding via een hulp-of dienstverlener heeft altijd de voorkeur. Deze persoon staat het dichtst bij de cliënt en kan best inschatten of een aanmelding bij het meldpunt de juiste keuze is. Enkel wanneer een cliënt niet in staat is om zich tijdens een crisissituatie tot een hulp- of dienstverlener te wenden, kan hij rechtstreeks contact opnemen met het meldpunt.

In dat geval zal het meldpunt samen met de cliënt de vraag verder verkennen. Bij onveiligheid zal het meldpunt voorstellen om contact op te nemen met de politie. Wanneer het meldpunt beslist om effectief crisishulp in te schakelen, contacteert de meldpuntmedewerker zo snel mogelijk de betrokken hulpverlening. Is die er niet, dan kijkt het meldpunt binnen de brede instap of de ruimere rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp wie de rol van aanmelder (en dus de zoektocht naar vervolghulp) het best kan opnemen. Eventueel kan het meldpunt zich laten bijstaan door de partners crisisinterventie om tijdens het proces van vraagverheldering de situatie ter plaatse in te schatten.

In veel situaties kan een hulp-of dienstverlener op voorhand inschatten dat zo’n crisismoment er aankomt. In dat geval bereidt hij zijn cliënt best zo goed mogelijk voor op die crisis. Kan een collega in zijn plaats het op zich nemen? Is er een andere dienst die niet gesloten is? Zou de jongere zich niet beter tot de politie wenden? … Toch kan het in een aantal situaties aangewezen zijn dat een cliënt over het nummer van het crisisnetwerk beschikt. Samen met het telefoonnummer van het meldpunt bezorgt de hulpverlener in dat geval de nodige info over de werking van het crisisnetwerk. Ook gaat hij bij voorkeur proactief in overleg met het crisismeldpunt, zodat de medewerkers snel en gepast kunnen reageren wanneer deze cliënt dan met hen contact opneemt.

Contactgegevens crisismeldpunten

Regio Telefoon
Regio Antwerpen 03 609 57 57
Regio Limburg 089 70 03 70
Regio Oost-Vlaanderen 09 265 04 90
Regio Vlaams-Brabant 078 05 00 38
Regio Brussel 02 209 16 36
Regio West-Vlaanderen 050 33 77 40

Meer informatie

Overzichtsnota crisisjeugdhulp

De Vlaamse overzichtsnota crisisjeugdhulp gaat dieper in op de positionering van de crisisjeugdhulp ten aanzien van de toegangspoort en van de gemandateerde voorzieningen en op de rechtstreekse aanmelding door cliënten bij het crisisnetwerk.

Nota crisisjeugdhulp en magistratuur

Voor aanmeldingen vanuit de magistratuur is een nota ‘crisisjeugdhulp – magistratuur’ opgesteld. Deze beschrijft het kader waarbinnen afspraken met de magistratuur moeten worden gemaakt. Ook vermeldt de nota dat het CAP (Centraal Aanmeld- en informatiepunt) en het team jeugdhulpregie binnen de intersectorale toegangspoort kunnen aanmelden in het kader van de procedure hoogdringendheid.

Publicaties

Rond de crisisnetwerken is per regio een folder uitgewerkt:

Veel gestelde vragen

Veelgestelde vragen op het Vlaams Loket Jeugdhulp

Vragen over crisisjeugdhulp?

Neem contact op met Nele Wynants, stafmedewerker van de afdeling Continuïteit en toegang.