Jongerenwelzijn - professionelen (Homepage)

Publieke site Jongerenwelzijn

Omgaan met verontrusting

Er is sprake van verontrusting wanneer:

  • de ontwikkelingskansen van een minderjarige bedreigd worden (de provisie-, protectie- of participatierechten van de minderjarige worden geschonden) en/of
  • de (psychische, fysieke of seksuele) integriteit van een minderjarige of van één of meer gezinsleden worden aangetast.

Van elke jeugdhulpaanbieder wordt verwacht dat hij kan omgaan met verontrustende situaties. Als de jeugdhulpaanbieder twijfelt, kan hij terugvallen op zijn team om mee de risico’s in te schatten.

Ondersteuningscentrum Jeugdzorg

Het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg (OCJ) is één van de gemandateerde voorzieningen. Het OCJ onderzoekt of het in verontrustende situaties noodzakelijk is om van overheidswege hulp op te starten of verder te zetten (mandaat maatschappelijke noodzaak). Het OCJ kan ook dossiers overmaken aan het parket wanneer de vrijwillige hulp vastloopt.

De werking van het OCJ is gedetailleerd omschreven in het document Werkingsprocessen van het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg’.

Consultfunctie

Jeugdhulpaanbieders kunnen ook terecht bij het OCJ met een consultvraag. Deze consultfunctie is erop gericht om te informeren over de werking van het OCJ, om de verontrusting helder te krijgen en om na te gaan welke stappen er nog gezet kunnen worden alvorens een aanmelding te doen.

Het OCJ bespreekt de situatie met de hulpaanbieder en geeft advies over mogelijke verdere stappen. Het consult bevat geen formeel oordeel over maatschappelijke noodzaak maar kan wel adviseren om aan te melden bij een gemandateerde voorziening. De verantwoordelijkheid voor de opvolging van de cliënt en het al dan niet nemen van volgende stappen blijft steeds bij de betrokken hulpverlener die consult vraagt.

Consultvragen kunnen anoniem gesteld worden en leiden enkel tot een aanmelding indien de consultvrager dit zélf beslist. De consultvrager is dus in alle gevallen ‘eigenaar’ van het gekregen advies.

Praktisch?

Limburg
Telefoon
011/ 30 34 30
Bereikbaar
Dinsdagvoormiddag van 10 – 12u
Dinsdagnamiddag van 14 – 16u
Woensdagvoormiddag van 10 – 12u
Donderdagvoormiddag van 10 – 12u
Donderdagnamiddag van 14 – 16u
Antwerpen
Telefoon
03/614 50 65
03/614 50 66
Bereikbaar
Maandagvoormiddag van 10 – 12u
Dinsdagnamiddag van 14 – 16u
Donderdagnamiddag van 14 – 16u
Vrijdagvoormiddag van 10 – 12u
Vrijdagnamiddag van 14 – 16u
Bereikbaar tijdens schoolvakanties
Maandagvoormiddag van 10 – 12u
Dinsdagnamiddag van 14 – 16u
Donderdagnamiddag van 14 – 16u
Vlaams-Brabant en Brussel
Telefoon
02/ 210 63 34
Bereikbaar
Maandag en woensdag van 9.30u – 12u en van 14u – 16u (op oneven weken maandagnamiddag gesloten). Vrijdag van 9.30u – 12u.
Oost-Vlaanderen
Telefoon
09/ 276 11 20
Bereikbaar
Dinsdag, donderdag en vrijdag van 10u – 12u en van 14u – 16u
West-Vlaanderen
Telefoon
050/ 24 71 20
Bereikbaar
Maandag, dinsdag en donderdag van 10u – 12u en van 14u – 16u

Contactgegevens Ondersteuningscentra Jeugdzorg

Vertrouwenscentrum Kindermishandeling

In elke Vlaamse provincie en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is een Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK) werkzaam. Dat is aanspreekpunt voor alle mogelijke situaties van geweld op kinderen. De meldingen kunnen komen van hulpverleners of van burgers die al dan niet verwezen zijn door het meldpunt 1712.

Naast zijn reguliere werking heeft het VK een bijkomende opdracht als gemandateerde voorziening. Wanneer hulpverleners stuiten op een gebrek aan medewerking van het gezin en wanneer daardoor de veiligheid van het betrokken kind (of kinderen) in het gedrang komt, kan een beroep gedaan worden op de procedure ‘maatschappelijke noodzaak’. Het VK treedt dan op als gemandateerde voorziening binnen de integrale jeugdzorg. Dat geeft het VK een opdracht in de inschatting van maatschappelijke noodzaak bij verontrusting.

Contactgegevens Vertrouwenscentra Kindermishandeling

Aanmelden

Voor het aanmelden van een jongere bij een gemandateerde voorziening maakt de jeugdhulpaanbieder gebruik van een motivatiedocument.

Als het M-doc ontvankelijk is, start de gemandateerde voorziening een formeel onderzoek van de verontrustende situatie. Dat resulteert in een gemotiveerde beslissing of jeugdhulpverlening al dan niet maatschappelijk noodzakelijk is.

Voor jeugdhulpaanbieders die (nog) geen toegang hebben tot eHealth, is er een Plan B voor het aanmelden bij een OCJ.

De minderjarige, zijn ouders, zijn vertrouwenspersoon of een dienstverlener buiten de jeugdhulp kunnen persoonlijk, schriftelijk, telefonisch … aanmelden. De werkwijze voor het rechtstreeks aanmelden bij een OCJ staat omschreven in het document ‘Aanmelden bij een OCJ.

Meer informatie

Protocol van Moed

De voorbije jaren zijn heel wat stappen gezet in de strijd tegen kindermishandeling. Zo leidden de aanbevelingen van de Nationale commissie tegen seksuele uitbuiting van kinderen tot een Nederlandstalige werkgroep Kindermishandeling. Deze formuleert aanbevelingen voor een betere aanpak van kindermishandeling. In navolging daarvan ondertekenden de minister van Justitie en Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin in 2010 het protocol kindermishandeling. Daarop is ‘Het Protocol van Moed’ opgestart als proefproject.

Om kindermishandeling te bestrijden, moeten de verschillende spelers die ermee in aanraking komen, mogelijkheden krijgen om de strijd samen aan te gaan en samen te zoeken naar de beste aanpak in elke individuele situatie. In het Protocol van Moed zijn door diverse partners binnen het gerechtelijk arrondissement Antwerpen afspraken gemaakt om de grenzen van het beroepsgeheim af te tasten, om samen de aanpak rond kindermishandeling te versterken. Daarbij is een draaiboek uitgewerkt rond verschillende situaties van kindermishandeling.

Project CO3

Geweld in het gezin is een maatschappelijk probleem waar verschillende organisaties veelvuldig mee in contact komen. Een casusonderzoek bij verschillende diensten in Stad Antwerpen toonde aan dat er gemiddeld zes organisaties met het betrokken gezin contact hebben. Om situaties van intrafamiliaal geweld zo efficiënt mogelijk aan te pakken, is meer afstemming tussen de betrokken diensten nodig. Daarom is onder de naam ‘CO3’ één Cliëntcentrale Organisatie uitgewerkt. Daarbij gaan medewerkers uit drie domeinen – politie/justitie, hulpverlening en bestuur (stad en provincie) – samen aan de slag met als doel het geweld binnen gezinnen te stoppen. De sterkte van het gezin is hierbij het uitgangspunt.

Meer info

Publicaties

Rond de werking van de gemandateerde voorzieningen is een folder Gemandateerde voorzieningen uitgewerkt. Verder is er ook een jongerenbrochure ‘Jij en het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg’ beschikbaar.

Veel gestelde vragen

Veelgestelde vragen op het Vlaams Loket Jeugdhulp