Sectorprotocol met betrekking tot de bijkomende taak "begeleiding bij het onderbroken of conflictueuze ouder-kindcontact"

1. Algemene opdracht

Een centrum voor algemeen welzijnswerk met de bijkomende taak begeleiding bij het onderbroken of conflictueuze ouder-kindcontact (hierna ook bezoekruimte genoemd) heeft tot opdracht cliënten tijdelijk te ondersteunen en de nodige begeleiding aan te bieden wanneer zich ernstige moeilijkheden of conflicten voordoen bij de verwezenlijking van het recht op persoonlijk contact.

De begeleiding vertrekt vanuit het organiseren van contacten tussen en gesprekken met de cliënten, om zo opnieuw ruimte te maken voor het kind in de conflictueuze relatie. Die contacten vinden plaats in of buiten een fysieke bezoekruimte.

De cliënten zijn de kinderen en de ouders, grootouders, broers, zussen of derden met recht op persoonlijk contact.

2. Doelstellingen

De werking van de bezoekruimte is erop gericht:

1. ruimte te creëren waarin de cliënten nieuwe kansen krijgen om vanuit een vastgelopen situatie in het verleden opnieuw een stap naar de toekomst te zetten in functie van het (her)opbouwen van een betrouwbare relatie, door hen mogelijkheden te bieden om te werken aan het herstel van het contact en hen te ondersteunen bij het realiseren van een sereen, respectvol en voor de cliënten passend contact;
2. voor deze cliënten de toegankelijkheid en de aanspreekbaarheid van het algemeen welzijnswerk en van de bredere maatschappelijke dienstverlening te bevorderen en te bewaken; en
3. een kwaliteitsvolle en rechtsgelijke hulp- en dienstverlening uit te bouwen.

De werking van de bezoekruimte heeft zijn doel bereikt als:

1. samen met de cliënten een werkbare uitvoering van een, al dan niet door de rechter opgelegde, omgangsregeling tot stand kwam of, indien nodig, een andere meer aangepaste regeling werd uitgewerkt of indien de beleving van een betrokken cliënt in die zin veranderd is dat deze meer vrede heeft met de bestaande realiteit of een andere modus vivendi; en / of
2. het herstel van het persoonlijk contact tussen de cliënten plaats vond en een begin werd gemaakt met een (vernieuwde) relatie.

3. Taken

Een bezoekruimte werkt aan het herstel en / of behoud en / of de herdefiniëring van de relatie tussen het kind en de cliënt bij wie het kind niet verblijft in een ruimte waarin veiligheid en sereniteit geboden wordt.

Het aanbod voorziet in:

1. een intakeprocedure;
2. de opmaak van een overeenkomst;
3. toezicht in een bezoekruimte waarin cliënten eigen activiteiten zelfstandig kunnen uitvoeren of waarin zij beschermd worden tegen negatieve invloeden en / of tegen zichzelf;
4. ondersteuning en begeleiding van cliënten voor, tijdens en na de bezoeken binnen of buiten de bezoekruimte. Hierbij krijgen de cliënten ruimte om hun eigen verhaal te brengen en kunnen rekenen op begrip en steun. Ze worden geactiveerd om een proces op gang te brengen om verandering te bewerkstelligen;
5. bemiddeling omtrent het recht op persoonlijk contact waarbij vanuit een meerzijdige partijdigheid en inhoudelijke neutraliteit gepoogd wordt om conflicten hanteerbaar te maken of op te lossen of om een betrouwbare relatie tot stand te brengen of te herstellen; en
6. waar het nodig en mogelijk is, overleggen met of verwijzen naar andere, gespecialiseerde voorzieningen.

4. Werkingsprincipes

1. De ouders behouden hun gezamenlijke verantwoordelijkheid naar het kind in hun ouderrol en / of ten aanzien van de verwijzende instantie. De bezoekruimte gaat er van uit dat het de verantwoordelijkheid is van beide ouders om het recht van het kind op een relatie met elk van hen (en voor het kind belangrijke anderen) te respecteren en mogelijk te maken, en dit in de geest van het Kinderrechtenverdrag.
2. De bezoekruimte benadert alle partijen gelijkwaardig via een meerzijdige partijdigheid. De bezoekruimte stelt zich neutraal en onafhankelijk op. Zij kiest geen partij in het conflict en oordeelt niet over de wijze waarop het conflict dient opgelost te worden. De standpunten en de beleving van elke betrokkene wordt gerespecteerd, dus ook het verhaal van de kinderen. Het is niet de taak van de bezoekruimte om een standpunt in te nemen ten opzichte van het conflict of de context.
3. De bezoekruimte houdt steeds rekening met het welzijn en de belangen van het kind. Wanneer er een tegenstelling ontstaat tussen het belang van de ouder(s) en dat van het kind, zal de bezoekruimte dit duiden en hanteren in de begeleidingen en evaluatie van de situatie.
4. De tussenkomst van de bezoekruimte heeft een tijdelijk en uitzonderlijk karakter. De bezoekruimte waakt over het proces en bepaalt de wijze van werken.
5. Tijdens de intakeprocedure krijgen de cliënten alle informatie omtrent de doelstellingen en de werkwijze van de bezoekruimte, en de relatie die de dienst onderhoudt met de mogelijke verwijzers. Een document met deze informatie en het huishoudelijk reglement worden aan de cliënt bezorgd en door hem / haar ondertekend.
6. De bezoekruimte kan een begeleiding weigeren, beëindigen of opschorten.
7. De cliënten die begeleid worden in een dwingend wettelijk kader leveren geen financiële bijdrage.
8. Hoewel de bezoekruimte samenwerkt met politiële, justitiële en andere hulpverlenende diensten, behoudt zij haar onafhankelijke positie. De bezoekruimte is geen dienst voor gerechtelijk onderzoek of expertise, noch vervangt ze justitiële of andere bestuurlijke instanties. De bezoekruimte streeft wel naar een goede samenwerking met de politiële, justitiële en andere hulpverlenende diensten, vanuit een gelijkwaardige, onafhankelijke en neutrale positie als hulpverlener. Politiële, justitiële of hulpverlenende instanties die cliënten verwijzen, kunnen nooit op enigerlei wijze beslissingen nemen omtrent de werkingsmodaliteiten van de bezoekruimte.
9. Het centrum voor algemeen welzijnswerk profileert deze taak als "bezoekruimte".
10. De bezoekruimte zorgt binnen het gerechtelijk arrondissement voor een concreet aanbod en werkt hiervoor samen met de andere centra voor algemeen welzijnswerk in deze regio.
11. Er is oog voor de context van de cliënten, wat concreet betekent dat partner, gezinsleden, familieleden en andere relevante derden mee betrokken kunnen worden.
12. Teneinde een eenheid van beleid, organisatie en uitvoering te realiseren (rechtsgelijke hulpverlening) en met het oog op het bewaken van kwaliteit en deskundigheid, gaan de bezoekruimtes samenwerkingsverbanden aan op regionaal (en landelijk) niveau en wordt in het beleidsplan van het centrum voor algemeen welzijnswerk concreet aangegeven hoe deze eenheid van beleid, organisatie en uitvoering wordt geoperationaliseerd in verband met de opnamecriteria (inclusief weigerings-, opschortings- en stopzettingscriteria), het huishoudelijk reglement en de registratie voor de subsidiërende overheid.